W przeszłości Jowisz był znacznie większy niż obecnie
21 maja 2025, 09:37Astronomowie nazywają Jowisza „architektem” Układu Słonecznego. Jego potężne pole grawitacyjne odegrało ważną rolę w ukształtowaniu orbit pozostałych planet, wpłynęło na kształt ich dysków protoplanetarnych. Teraz profesorowie Konstantin Batygin z California Institute of Technology i Fred C. Adam z University of Michigan poinformowali na łamach Nature Astronomy, że w przeszłości Jowisz był znacznie większy i wywierał znacznie silniejsze oddziaływanie grawitacyjne.
Dżuma nęka nas dłużej niż sądzono
23 października 2015, 09:08Mikroorganizm odpowiedzialny za XIV-wieczną Czarną śmierć nękał ludzkość dłużej niż sądzono. Badania genetyczne ludzi żyjących w epoce brązu w Azji i Europie ujawniły, że Yersinia pestis zarażała naszych przodków już około 2800 roku przed Chrystusem
Fizyka i lingwistyka wyjaśniły, dlaczego dla starożytnych Egipcjan pawian był symbolem boga Thota
3 sierpnia 2026, 15:18Starożytni Egipcjanie czcili Thota – boga mądrości, pisma, magii i Księżyca – pod dwiema zwierzęcymi postaciami: ibisa oraz pawiana. O ile związek ibisa z Księżycem od dawna tłumaczono jego zakrzywionym, sierpowatym dziobem i czarno-białym upierzeniem przypominającym fazy ziemskiego satelity, o tyle Thot jako pawian od dekad pozostawał zagadką. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Time and Mind przez Nathaniela Dominy'ego (Dartmouth College) i Catherine Hobaiter (University of St Andrews) proponuje zaskakująco proste wyjaśnienie.
Ślady z izraelskich jaskiń sugerują, że neandertalczycy mieli różne tradycje kulinarne
17 lipca 2025, 13:36Sposoby przygotowywania i podawania potraw są od tysiącleci elementem ludzkiej kultury. Znamy kuchnię polską, francuską czy japońską, kuchnie regionalne. Rodzi się więc pytanie, od jak dawna możemy mówić o tradycji kulinarnej. Kiedy zaczęły powstawać pierwsze przepisy, przekazywane z pokolenia na pokolenie? Kto je stworzył? Czy tradycja kulinarna jest cechą wyłącznie Homo sapiens? A może rodzinne przepisy mieli też inne gatunki człowieka? Przeprowadzone w Izraelu badania sugerują, że o tradycjach kulinarnych można mówić już w przypadku neandertalczyków.
Stan zapalny osłabia połączenia w obrębie układu nagrody
23 listopada 2015, 13:14We krwi ok. 1/3 pacjentów z depresją występuje wysoki poziom markerów stanu zapalnego. Nowe badanie wskazuje, że przewlekły stan zapalny ma związek z uporczywymi objawami depresji, np. anhedonią.
Szybki i prosty test domowy wspomaga wczesną diagnostykę choroby Alzheimera
23 września 2025, 08:23Naukowcy z Uniwersytetów w Bath i Bristolu nie tylko wykazali, że ich technologia Fastball EEG jest w stanie wykryć wczesne oznaki choroby Alzheimera na całe lata przed czasem, w którym możliwa jest diagnoza kliniczna, ale również, że kilkuminutowy test można łatwo przeprowadzić w domu pacjenta. To zaś daje możliwość wykonywania szeroko zakrojonych badań przesiewowych.
Zapalenie wątroby typu C zwiększa ryzyko parkinsona
28 grudnia 2015, 13:02Wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) wydaje się wiązać z podwyższeniem ryzyka choroby Parkinsona.
Bałtyk i Morze Północne zanieczyszczone środkami kontrastującymi MRI
27 listopada 2025, 15:02Bałtyk i Morze Północne są zanieczyszczone środkami kontrastującymi używanymi przy rezonansie magnetycznym, informuje geochemik profesor Michael Bau i jego zespół badawczy z Constructor University w Bremie. Uczeni wykazali, że w wodach Morza Bałtyckiego i Morza Północnego znajdują się metale ziem rzadkich, których obecność bezpośrednio powiązali ze środkami kontrastującymi.
Wydarzenia VI/VII wieku wywołane przez nagłe ochłodzenie klimatu?
9 lutego 2016, 10:13Gwałtowne ochłodzenie klimatu mogło przyczynić się do wielu dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce w VI i VII wieku naszej ery. Badania pierścieni drzew ujawniły, że w tym czasie doszło do znaczącego ochłodzenia, które mogło wywołać głód, migracje czy wojny.
Wielki Zderzacz Hadronów... ogrzewa mieszkania
30 stycznia 2026, 11:18Od dwóch tygodni największy na świecie akcelerator cząstek, Wielki Zderzacz Hadronów (LHC), służy nie tylko do badań naukowych, ale również do... ogrzewania domów. Jeszcze w ubiegłym roku, 12 grudnia, zakończono prace nad systemem wymiany ciepła, który został uruchomiony w połowie stycznia bieżącego roku i dostarcza energię do sieci ciepłowniczej francuskiego miasta Ferney-Voltaire.
